Pamięć Wołynia 1943
mordercy-z-upa.pl
11 lipca 1943 — Krwawa Niedziela

Aby pamięć nie zamilkła

Dziennik świadectw ofiar ludobójstwa dokonanego przez OUN-B i UPA na Polakach Wołynia i Małopolski Wschodniej. Zbieramy zdjęcia, relacje rodzinne i dokumenty — by historię tysięcy bezimiennych grobów opowiedzieli ci, którzy ją pamiętają.

Strona edukacyjna. Każde świadectwo trafia do publikacji po zatwierdzeniu przez moderatora.

Wstęp

Nasze wspólne doświadczenie, którego nie wolno przemilczeć

W latach 1943–1945 na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej ukraińscy nacjonaliści z Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (frakcja Stepana Bandery) oraz jej zbrojnego ramienia — Ukraińskiej Powstańczej Armii — przeprowadzili planową czystkę etniczną o charakterze ludobójstwa. Pion śledczy Instytutu Pamięci Narodowej kwalifikuje te zbrodnie jako ludobójstwo, a Sejm RP ustanowił 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci Ofiar.

Bojówki Bandery — zbrojne oddziały UPA — kojarzone są w Polsce z bestialskim mordowaniem polskich rodzin. Ginęły kobiety, dzieci i starcy, w sposób okrutny: od siekier, wideł i noży, paleni żywcem, mordowani w kościołach podczas mszy. To nie była walka żołnierza z żołnierzem — celem była bezbronna ludność cywilna.

Tworzymy ten dziennik w celach edukacyjnych oraz dla podniesienia świadomości narodowej. Dla narodu polskiego pamięć o Wołyniu jest ważna nie dla nienawiści, lecz dla prawdy: bo do dziś dziesiątki tysięcy ofiar leżą w nieoznaczonych mogiłach, bez nazwiska, bez krzyża, bez godnego pochówku. Przemilczenie tej zbrodni byłoby drugą śmiercią pomordowanych. Prawda i pamięć są warunkiem każdego prawdziwego pojednania.

Strona dostępna jest w języku polskim i ukraińskim — bo to historia, którą oba narody muszą znać.

Faktografia

Skala zbrodni w liczbach

Dane na podstawie ustaleń Instytutu Pamięci Narodowej i polskich historyków (m.in. Ewy i Władysława Siemaszków).

≈100 tys.
zamordowanych Polaków w latach 1943–1945
99
miejscowości zaatakowanych jednego dnia — 11 lipca 1943 (Krwawa Niedziela)
4300+
miejscowości objętych atakami nacjonalistów
43 tys.
imiennie ustalonych ofiar w bazie IPN „Zbrodnia Wołyńska”
1942
OUN rozpoczyna formowanie oddziałów zbrojnych — późniejszej UPA. Od końca roku celem ataków staje się ludność polska Kresów.
wiosna 1943
Z niemieckiej policji pomocniczej dezerteruje ok. 5 tys. uzbrojonych Ukraińców; zasilają UPA. Mordy na Polakach gwałtownie się nasilają.
11 VII 1943
Krwawa Niedziela. Skoordynowany atak na ok. 99 polskich wsi pod hasłem „Śmierć Lachom”. Mordy w kościołach, m.in. w Porycku i Kisielinie.
VIII 1943
Masakry w Woli Ostrowieckiej (628 ofiar), Ostrówkach (521), kolonii Gaj (ok. 600). Na „Trupim Polu” odnaleziono głównie szczątki kobiet i dzieci.
1944–1945
Terror przenosi się do Galicji Wschodniej i na Lubelszczyznę. Łącznie zbrodnie objęły ponad 1865 miejsc na samym Wołyniu.
Historie miejscowości

Udokumentowane zbrodnie i miejsca pamięci

Opracowania oparte na ustaleniach IPN i historyków. Każda karta prowadzi do pełnego opisu i źródła.

Dziennik świadectw

Historie, zdjęcia, dokumenty

Świadectwa nadesłane przez rodziny, opublikowane po weryfikacji przez moderatora.

Dodaj świadectwo

Opowiedz historię swojej rodziny

Każda relacja, zdjęcie czy dokument pomaga ocalić pamięć od zapomnienia. Pola oznaczone jako opcjonalne możesz pominąć.

Materiał trafi do kolejki moderacyjnej.

Wszystkie zgłoszenia są weryfikowane przed publikacją. Moderator sprawdza zgodność z prawem i charakterem strony, odrzuca treści nawołujące do nienawiści, mowę pogardy wobec narodów oraz materiały niezweryfikowane. Celem dziennika jest pamięć i prawda, nie zbiorowa wrogość.

Dyskusja

Komentarze pamięci

Komentarze pojawiają się publicznie dopiero po zatwierdzeniu przez moderatora.

Komentarz zostanie opublikowany po moderacji.
Sprawiedliwi

Ukraińcy, którzy ratowali Polaków

Pamiętamy też o tych, którzy mordom się sprzeciwili. Według „Kresowej Księgi Sprawiedliwych” (wyd. IPN) co najmniej 2527 Polaków uratowali ukraińscy sąsiedzi — ostrzegając, ukrywając, wyprowadzając z zagrożonych wsi. Co najmniej 384 z nich zapłaciło za to życiem, zamordowanych przez UPA za pomoc Polakom.

Ta pamięć jest częścią prawdy. Zbrodnię popełnili konkretni sprawcy — nacjonaliści z OUN-B i UPA — a nie naród ukraiński jako całość. Rozróżnienie sprawców od narodu jest fundamentem rzetelnego upamiętnienia.

Źródła i odnośniki

Sprawdź w rzetelnych źródłach

Treści na tej stronie opierają się na ustaleniach poniższych instytucji. Zachęcamy, by pogłębić wiedzę bezpośrednio u źródła.